Jazzaldia50 (Carlos Rodriguez, 2015). Dokumentala. 1966an egin zen aurrenekoz Donostiako Jazzaldia, lehen ekitaldi hartan irailean, eta bigarrenetik aurrera uztaileko datak hartu eta gaur arte. 50. jaialdia izango da aurtengoa, eta, hori ospatzeko, jaialdiaren historia baino gehiago jaialdiaren historiaren espiritua biltzen duen dokumental bat ondu du Donostia Kulturak TVE Espainiako telebista publikoarekin, Euskal Telebistarekin eta Morgancrea ekoizpen etxeareekin: #jazzaldia50. Filma Carlos Rodriguezek idatzi eta zuzendu du, eta datozen asteetan hirutan emitituko dute telebistaz. Bihar bertan (21.00etan), TVEko bigarren katean, eta hilaren 19an eta 20an ETBn "lehenengoa euskarazko katean; bigarrena gaztelaniazkoan" (23:00). Zuzendariak garbi adierazi nahi izan du: #jazzaldia50 ez da Donostiako Jazzaldiaren historia goitik behera eta datu guztiekin kontatzen duen filma. «Ezinezkoa zatekeen. 4.900 artista igaro dira hemendik 50 urte hauetan. Eta jazzaldiaren historia osoa kontatu beharrean, kontatu dugu memoria emozionalago bat». Hala, filmak jazz jaialdiaren «puzzle txiki bat» osatu du, historian atzera eta aurrera eginez, mende erdian izandako pasadizo bitxi eta gertaerekin eta jazzaldia bertatik bertara ezagutu duten 55 pertsonari egindako elkarrizketekin "sustatzaile, kazetari, kolaboratzaile eta musikazaleez gain, musikariak: Chick Corea, Bobby McFerrin, John Scofield, Toshiko Akiyoshi, Enrico Rava, Dee Dee Bridgewater, Dave Holland, Iñaki Salvador, Gonzalo Tejada...". Pasadizo bitxiak ere badira, hala nola The Police sortu aurretik Sting ezezagun bat 1975ean Trinitate plazan aritu zenekoa eta Gato Barbierik 1980an belodromoan bildutako jarraitzaileei «Gabon, Bartzelona» esan zienekoa. Rodriguezek eta Miguel Martin jazzaldiaren zuzendariak nabarmendu dute dokumentala egiteko ezinbestekoak izan direla Espainiako telebista publikoaren eta ETBren irudiak. Izan ere, TVEk gorde dituen jazzaldiko grabazio zaharrenak 1967koak dira, eta 1970etik hona jaialdiaren agertoki nagusietako kontzertu gehienak filmatu ditu. ETBren artxibo dokumentalari esker, berriz, jazzaldiaren aurpegi sozial eta tokikoena erretratatu ahal izan du zuzendariak. Dokumentalean agertzen dira jazzaldian jo zuen lehen taldea osatzen zuten bost musikarietatik hiru (Alvaro Gurrea, Eugenio del Rio eta Miguel Angel Urrutia) eta hasierako antolatzaileetako batzuk (Imanol Olaizola, Rafael Agirre Franco, Francette Lafont, Ramon Peironcely eta Rafael Briz).
3L (Anjel Lertxundi eta Antton Valverde, Pamiela, 2013). DVDa eta liburua. Euskal poeta handien doinuen memoria. Lauaxeta, Lete eta Lizardiren olerkiak bildu dituzte,musikaz eta sarrera batekin apainduta
24 Hour Party People Michael Winterbottom, 2002). Filma. Zuzendariak Manchesterren izandako mugimendu musikala jaso nahi izan zuen, eta, protagonista lanetarako, Steve Coogan deitu zuen. Tony Wilson ekoizle eta kazetariarena egin, eta haren interpretazioa izan zen filmak lortu zuen arrakasta handiaren arrazoi nagusietako bat.
Izan ere, 24 Hour Party People-k oso harrera beroa izan zuen, belaunaldi oso baten erretratua egiteko balio izan baitzuen. Joy Division, New Order eta Happy Mondays taldeak ziren pelikulan agertzen ziren taldeetako batzuk, baina funtsezko osagaia Tony Wilson izan zen. Factory Records diskoetxea eta Hacienda dantzalekuaren bitartez, Ingalaterrako hiria mundu musikalaren erdigune bihurtu zuen.
A 20 pasos de la fama (Morgan Neville, 2013). Dokumentala. "20 Feet from Stardom" es un homenaje a las coristas, que en el escenario ocupan un segundo plano respecto a los cantantes famosos. Bruce Springsteen, Stevie Wonder o Mick Jagger miran al coro y piden más marcha. Sus voces proporcionan armonía a las mejores bandas de la música popular, pero sobre la vida de esos cantantes secundarios no habiamos sabido nada hasta ahora.
20.000 days on earth (Iain Forsyth eta Jane Pollard, 2014).Dokumentala. Writer and musician Nick Cave marks his 20,000th day on the planet Earth. Nick Cave musikariaren egun bat fikzionatzen duen filma. Artista australiarraren zaleentzako opari hau oro har musikazale direnek ere gozatuko dute. Baina baita sormen artistikoan interesa dutenek ere, aberatsetan aberatsena izan daitekeen barne mundua ikuslearen esku jartzen baitu Cavek. Bereziki inspiragarriak dira protagonistak pertsona ezberdinekin dituen elkarrizketak (errealak zein imajinatuak).
A band called Death, Bad Brains, Sex Pistols edo Ramones baino lehenago, punka egiten zuen talde bati buruzko dokumentala.
Agian(Arkaitz Basterra, 2006). Dokumentala, 81 min. 2003ko martxoan, euskal poeta bat eta lau lagun -hiru musikari eta margolari bat- New Yorkera bisitan ia txiripaz joan ziren poesia eta musika-emanaldi batzuk egitera. Munduan diren zazpiehun mila euskal hiztunak 'New Yorkeko auzune batean sartzen dira', dio Kirmen Uribek Agian lanean. 'Hortaz, auzo bakar batean sartzen den komunitateak zer eskaini dakioke munduari edo munduko hiriburuari?' Bostak harrituta gelditu ziren han ikusitakoarekin eta, esperientzia honen ondorioz, urte erdi geroago Zaharregia, txikiegia agian lana argitaratu zuten: euskaldunon hizkuntza New Yorkeko adierazpen askatasunean.
Ama (Jean-Pierre Grasset, 1999). Dokumentala. Zuberoako kantagintzari buruz.
American Hardcore (Paul Rachman, 2006). Dokumentala. 1980tik 1986ra, Amerikako Estatu Batuetako punk rock mugimenduak izan zuen ibilbidea jaso zuen Paul Rachman zuzendariak. Bad Brains, Black Flag, D.O.A., Minor Threat, The Minutemen, SS Decontrol eta beste hainbat talde eta musikari agertzen dira. Steven Blushek idatzi zuen gidoia, American Hardcore: A Tribal Historyliburuan oinarrituta.
Amor inmortal - Immortal Beloved (Bernard Rose, 1994). Año 1827. Una fervorosa multitud llena las calles de Viena para rendir su último homenaje a un genio: Ludwig Van Beethoven. En su testamento el músico ha decidido legar todo lo que poseía a una mujer desconocida, su amor inmortal. Nadie sabe quién es. La única pista para descubrir su identidad es una carta.
Amy (Asif Kapadia, 2015). Dokumentala. The story of Amy Winehouse in her own words, featuring unseen archival footage and unheard tracks. http://zuzeu.eus/kultura/amy/
Anvil. The story of anvil(Sacho Gervasi, 2008). Dokumentala, 80 min. 1984. urtean, ur oxigenatuarekin horitutako ilea, laka tonak eta koloreetako likrak janzten zituzten heavy-metal taldeek, Titanikeko brankan zutitu, besoak ireki eta “munduko erregea naiz!” oihukatu zezaketen erridikulua egiteko inonlako beldurrik gabe. Heavy-metal musikaren urrezko aroaren erdi erdian, hainbat taldek munduan zeharreko bira elkarrekin egitea erabaki zuen: Scorpions, Bon Jovi, Whitesnake, Metallica... eta Anvil. Gaur egun, talde horiek guztiak mainstream musika zirkuituko izarrak dira. Los Angeleseko aranetan igerileku partikularra duten etxe erraldoiak dituzte, goizero meditazioa egiten dute euren prestatzaile partikularrarekin, eta soja zuku eta janari makrobiotikoekin soilik elikatzen dira... Anvileko partaideak izan ezik.Talde kanadarra speed-metal estiloan aitzindaria izan zen. Doinu gogorrak eta azkarrak. Musikari trebatuak. Aizkora baino zorrotzagoak ziren gitarra punteoak. Zuzenekoak ere ikusgarriak ziren. Heavy-metalaren seme saiatuak, azken finean. Orduan, zerk egin zuen huts? Sundance eta New York Film Festival jaialdietan arrakasta izan duen dokumental honek pista ugari ematen du: promoziorik gabeko birak, disko ekoizpen eskasak, Tim Burtonen ipuin batetik aterata dirudien Tiziana Arrigoni izeneko manager bitxia... Porrota ulertzeko arrazoi ugari aipatzen da, baina bada guztien gainetik nagusitzen den bat: Anvilek ez zuen bere garaiko beste taldeen arrakastarik lortu, hein handi batean, taldeko partaideek adiskidetasuna jarri zutelako beti arrakastaren aurretik. Anvil musika talde bat baino gehiago da. Elkarri traiziorik egiten ez dion lagun talde bat da, egiten duen musikaz maiteminduta dagoena, eta hori, egungo panoraman, salbuespen bat da.Dokumentalak barrea eragiten du une askotan; existitzen zirenik ere ez zekiten herrialdeetako tren eta autobus geltokietan lo egiten dute, hutsik dauden taberna zuloetan zuzenekoak eskaintzen, ordaindu nahi ez dieten kontzertu antolatzaileen atzetik korrika egiten. Beste batzuetan, pena ere sentituko du ikusleak. The story of Anvil galtzaile patetiko batzuen istorioa ere badelako. Baina, gauza guztien gainetik, rock and roll istorio bat da. Poema bat. Ile uzea ta kamiseta beltzak janzten dituen lagun talde baten lehialtasunari eta adiskidetasunari eginiko poema.
Atrapados por la serpiente (Alvaro Fierro eta Ibon Ibarlucea, 2017). Filma. «”Atrapados por la serpiente”-k, 80ko hamarkadaren amaieran, Jon Zamarriparen eta Josetxo Anituaren (1964-2008) eskutik, Bilbon sortu zen bandaren inguruko historia globala kontatu nahi du. 20 urte baino gehiago igaro dira Getxoko Gwendoline aretoan eskaini zuten zuzeneko azken emanalditik, eta oihartzun mediatiko handirik izan ez zuen banda den arren, bere oihartzuna ez da oraindik ahaztu entzuleen artean. Edozein eremu konbentzionaletik ihes egiteko behar adinako kriterio izan zuen banda izan zen, eta inor ez zegoen lekuan gelditu zen. Askorentzat, euren garaiaren aurretik zihoazen. 1988an taldea sortu zenean, ziurrenez eurentzat prestatuta ez zegoen eszenari egin behar izan zioten aurre. Horrela, filmak, historia unibertsalean sartzen ditu ikus-entzuleak, dokumental modura. Bertan, musika medio naturala bilakatzen da norbanakoaren nortasunaren bilaketan, Josetxo Anitua bandako abeslariaren erreferentziarekin. Batzuek gaur egun ere oraindik esaten dutenez, estatu osoko frontman onena izan zen».
B-movie: Lust & sound in West-Berlin 1979-1989 ( Jörg A. Hoppe, Heiko Lange, Klaus Maeck, 2014). Dokumentala. Gerra Hotza eta harresia. Gainbehera eta uniformeak. Elektronika glaziala eta egunsentiko post-punka. Mark Reeder han egon zen eta Berlinen esentzia misteriotsua xurgatu zuen 1979-89 urteetan. Manchester kartsu batetik jauzi egin zuen gaueko Berlin lurpeko baina azkar eta iraultzaile batera; erbesteratutako musikariak bat egiten du kontinente berri libre, arraro, bizi eta azpimunduko pertsonaia ilunez betetakoarekin. Reeder esploratzaile nekaezina da eta bere idoloak bisitatu ondoren, Die Toten Hosen taldearen soinu teknikari bihurtu zen, eta gero, Malaria! taldearen managerra. Poliziaren aurkako liskarra eta squatter sarea miresten du. Nick Cave erbesteratuarekin (Bad Seeds hastear) ere harremanak izaten ditu. Gainera, Christine F artistarekin topatzen da klub batean eta ingelesen munduari azaltzen dio zein den Blixa Bargeld izeneko izaki arraro hori ("tipo ez oso ortodoxo bat, baita berlindar estandarretako ere"). Gainera, ez da ahaztu behar harresiaren erorketa, Love Parade jaialdiaren sorrera, 99 Red Balloons eta New Order taldearen bisita. Historia eskola ederra.
Barcelona era una fiesta, underground, 1970-1980(Morrosko Vila San Juan, 2010). Dokumentala, 53. m. Documental que recrea un momento particularmente interesante de la historia reciente de Barcelona. Entre finales de los 60 y principios de los 80 se produjo un movimiento (¿underground? ¿contracultura?) protagonizado por la libertad, la ilusión y la creatividad. Una bomba de relojería -precursora de la Movida Madrileña y, sin duda, mucho más interesante-, de la que se ha hablado poco.
Barón Rojo. Larga vida al Rock&Roll(Javier Paniagua eta José San Cristóbal, 2012). Dokumentañla, 95 min. Ez-lagunen heavy talde arrakastatsua. Zerk eragin zuen nahastea? 30. urteurrenaren birarako berriz elkartzean, agerian geratu dira taldearen hausturak eta gailurrak, espainiar lardaskeria, jarraitzaileak, langileen aldeko jarrera eta “mobidaren” aurkako izaera. Gori-gori.Barne tirabirak izan arren, ez-lagunen heavy talde honek arrakasta izan zuen, arrakasta gutxi batzuek besterik lortzen ez zuten alor eta garai batean. Eta gainera, hilezkortasuna lortu zuten. Galdera, beraz, saihestezina da: zerk eragin zuen nahastea dena ezin hobeto zihoala zirudienean? Dokumental honek, 30. urteurrena dela-eta egindako birari buruzkoak, agerian uzten ditu aldarrikatu beharrezkotzat jende gutxik duen talde horren ospea eta miseriak. Lau kideek azaltzen dute jarrera bateraezineko bi alderdik osatzen zutela taldea: batetik José Luis Campuzano “Sherpa” eta Hermes Calabria; bestetik, Armando eta Carlos De Castro anaiak. Eta, hala ere, batasun handiagoz edo txikiagoz, taldekideen ahotik (dokumentalean egunerokotasunean murgilduta eta euren seme-alaba nahiz emazteen alboan ageri dira) entzun dezakegu nola egin zieten aurre hausturei eta nola iritsi ziren gailurrera (Reading jaialdia), eta espainiar lardaskeria nagusi izanda ere eta Zafirok (edo “gaizkiaren jatorria”, hemen definitutako moduan) laguntza eskasa emanda ere estadioak bete zituztela, jarraitzaileen harrobia sortu zutela eta langileen aldeko jarrera eta “mobidaren” aurkako izaera aldarrikatu zituztela, gori-gorian, amaierara arte eutsita.
Basahaideak (Elsa Oliarj-Ines, 2017). Dokumentala. Disko bat —Oihaneko zühainetan— eta dokumental bat —Basahaideak—. Bi aukera euskal kantu herrikoien beste gisa batez ezagutzeko. Elsa eta Oihan Oliarj-Ines anai-arreben proiektuaren bi adar. Oihan anaia musikaria da, Elsa arreba dokumental egilea. Biak Zuberoan sortu dira eta bertan handitu, nahiz eta familiako sustraiak ez bertakoak izan. Horrek sortzen die halako begirada berezi bat. Hurbil eta urrun, aldi berean. Horrexek dakarkie «tradizioaren erabiltzea hain erraza» ez izatea.
Bass-que culture (Talka - Fermin Muguruza, 2010). Dokumentala. Fermin Muguruza culmina su actual proyecto personal de reivindicación con raíces, estableciendo un puente entre Jamaica y el País Vasco. Con la cámara en mano, dirige este documental, que tomando como hilo narrativo la grabación de su último disco "Euskal Herria Jamaika Clash" (una colección de canciones nuevas con el apoyo de algunos de los mejores músicos y cantantes de la escena sincopada de Jamaica, en los estudios Tuff Gong de Kingston, el cuartel general de los Marley, y Big Yard, centro operativo de la crew de Shaggy), nos ofrece una mirada social, cómplice y cercana sobre los vínculos entre pueblos pequeños, en este caso, dos pueblos-isla, tenaces en mantenerse vivos y dignos, primero frente al colonialismo, ahora, frente a un uniformismo global, que les exige el cese de su particular rebeldía política y cultural.
Behind The Candelabra (Steven Soderbergh, 2013). Filma. Antes de Elvis, Elton John y Madonna, existió Liberace: pianista virtuoso, artista exuberante, habituado a la escena y los plató de televisión. Liberace apreciaba la desmesura y cultivaba el exceso, dentro y fuera del escenario. Un día de verano de 1977, el joven y hermoso Scott Thorson entra en su camerino y a pesar de la diferencia de edad y del medio social, los dos hombres empiezan una relación secreta que duraría cinco años.
Benda bilili (Renaud eta Florent de La Tullaye, 2010). Filma. Kinshasako Staff Benda Bilili musika taldearen istorioa kontatzen du filmak. Taldekide guztiek poliomielitisak eragindako elbarritasun fisikoren bat daukate, eta musikan aurkitu dute aurrera egiteko indarra.
Berri Txarrak. Iragana aurretik (Askoren Artean, 2015). Dokumentala. Berri Txarrak taldearen 20 urteko ibilbidea jasotzen du.
"Bertoko, hauspoz hauspo 20 urte": Zamudioko folklore doinuak (Aritz Petralanda, 2016). Bertoko, Zamudioko euskal musika tresnak jotzen irakasten duen elkartearen 20 urtetako ibilbidea deskribatzen duen dokumentala da “Bertoko Hauspoz hauspo 20 urte”. Filmaz gehiago jakiteko Aritz Petralanda dokumentalaren egilearekin eta Oihana Astobieta Bertoko taldeko kidearekin hitz egin dugu. Dokumentala ikusi:http://www.youtube.com/watch?v=pCcil1GDg-I
Bide Ertzean, 77 diskoa, 77 du izena Bide Ertzean taldearen disko berriak. Karlos Aranzegi eta Ima eta Joni Ubedak trantsizio garaiari begira egindako hausnarketak bildu dituzte 9. disko honetan. Ubeda anaien osaba Sebasen erailketatik abiatu dira. Egilea: Axier Lopez. Egilea: Lander Arretxea. Data: 2013-09-26
Bird(Clint Eastwood, 1988). Filma. Charlie Parker jazz saxofonistari buruz.
Bird on the Wire (Tommy Palmer, 2017). Dokumentala. "Bird on a Wire," a documentary that follows late Canadian poet/musician Leonard Cohen on his 1972 European tour, is an atypical concert film in that it's most compelling when Cohen is not on stage. This is partly because Cohen, whose "Hallelujuah" and "Bird on a Wire" have been covered by everyone and their mother's podiatrist, has a modest stage presence. His line delivery is consistently soulful, his tone is measured. But filmmaker Tony Palmer doesn't always seem to know where to place his camera, an unfortunate byproduct of filming a performer at a live venue. Palmer favors a rather basic close-up shot of Cohen's upturned face, surrounded by a halo glare created by bright-white stage lighting.
Black music. De las cadenas de hierro a las cadenas de oro(Marc Aurele Vecchione, 2008). Dokumentala, 105 min. AEBetako arraza beltzeko herritarren musika ibilbidea eta historia.
Black power mixtape 1967-1975 (Góran Hugo Olsson, 2011). Dokumentala. 2011. urtean estreinatutako filma izanagatik ere, dokumental honetan biltzen den materiala, Suediako Telebistako artxiboetako zokoren batean gorderik egon zen 30 urte luzez, Göran Olsson zuzendariak hartu, muntatu eta berak dioen bezala, mixtape forma eman zion arte. Bertan, izenburuak dioen urte-sasoi horietako Black Power mugimenduaren bilakaera aztertzen da, 16mm formatu ikusgarrian, hainbat suediar zinegilek garaian grabatutako irudiak, musika, eta zuzenean edo zeharka protagonista izan ziren hainbatekin gaur egunean egindako elkarrizketekin. The Revolution will not be televised , esana utzi zuen Gill Scott-Heron poeta eta musikagileak. Ez behintzat telebista estatubatuarrean, esan daiteke agian orain. Filma honetan ikusten dena, AEB-tako ghettoetan Black Power edo Black Panthers Party-aren mugimenduaren edo iraultzaren (zergatik ez?) bilakaera, eta agintariek arriskutsuegi bihurtu zela iritzita, ondotik jasan zuen kriminalizazio eta errepresio bortitza dira. Guztia, soinu-banda osatzen duen askotariko musika beltza, eta Suedian behin baino ez, eta gainontzean inoiz ikusi gabeko irudi askorekin (ezin ahaztekoak adibidez, Angela Davis-en gartzelako elkarrizketa eta umorez betetako Stokely Carmichael ekintzaileak bere amari egindakoa).
'Buena Vista Social Club; Adiós' (Lucy Walker, 2017). Filma. Kubako musika mundo osoko zinematara eraman zuen Wim Wenders zuzendariak 1999. urtean, Buena Vista Social Club taldearen eta haren musikariaren erretratu ederrarekin. Handik 18 urtera, film hark eragin zuen fenomenoaren inguruan ikertu nahi izan du Lucy Walker zuzendariak. Orduko protagonistak elkarrizketatu ditu, eta musikariek zein Kubako musika herrikoiak ordutik izan duen eboluzioa aztertu du
Chavela ( Catherine Gundek eta Daresha Kyi, 2012). Dokumentala. Chavela Vargas musikari mexikar arrakastatsuari buruzko dokumentala aurkeztuko dute, bestetik, Catherine Gundek eta Daresha Kyik. Abeslariari egindako elkarrizketak, baina baita haren hurbilekoei, bikotekideei eta garaiko musikariei egindakoak ere, bildu dituzte dokumental goxo eta hunkigarrian.
CheckpointRock. Canciones desde Palestina (Fermin Muguruza, 2009). Dokumentala. Palestinako musika ezagutzera emateko Fermin Muguruza zuzendariak egindako ahalegina dago lanaren oinarrian. Halaber, «une historiko baten dokumentua da», Habib Al Deek Nabuluseko Unibertsitateko irakaslearen arabera. Dokumentalean agertzen dira, besteak beste, Safaa Arapiyat rap abeslaria, Khalas rock taldea, Palestinian Rapperz, Le Trio Joubran eta DAM. Azken horrek maiz egingo du gidari. Javier Corcuera aritu zen Muguruzarekin batera filma zuzentzen, baita produktore gisa ere. K2000 eta Filmanova enpresek ekoitzi zuten. Tel Aviveko auzo arabiarretan, eta Zisjordaniako eta Gazako errefuxiatu esparruetan aritu ziren grabatzen. Grabaketetan oztopo ugari gainditu behar izan zituzten, tartean Israelgo soldaduen kontrol zorrotzak. Markus irrati esatari eta musikaria ere agertzen da. Muguruzaren lanaz esker hitzak egin zituen bere garaian: «Inork ez du ikusi nahi Palestinako kulturan eta musikan gertatzen ari dena. Ez dugu babesik. Horregatik da hain garrantzitsua dokumental hau». Fermin Muguruza, Palestinaz Checkpoint Rock dokumentalean (NABARRA, 2009ko azaroa)
Chico&Rita(Fernando Trueba, 2011). Filma. 40ko hamarkada amaiera. Chico jazza maite duen piano jole gaztea dugu. Rita, aldiz, abeslari famatua izan nahi duen neska. Maitemintzen diren egunetik aurrera, bizitzak batu eta banandu egingo ditu. Kuba eta Amerikako Estatu Batuak eszenatoki direla, Bebo Valdesen musikaren harira, bolero bateko protagonistak dirudite. Hiru dimentsioen saturazio garaiotan, eskertzekoa da Javier Mariscal diseinatzailearen eskuzko lana.
Cool Cats (Janus Køster-Rasmussen, 2015). Dokumentala. 60. hamarraldiaren erdialdera Kopenhagera aldatu ziren Ben Webster eta Dexter Gordon jazz izarrak. Gailurra eta gainbehera, orain arte argitaratu gabeko artxiboko irudiak lagun. Jazza bere horretan.
Control(Anton Corbijn, 2007). Filma (AZPITITULUAK EUSKARAZ). Ian Curtis musikariaren bizitza gazte eta azeleratuaren erretratu bat. Joy Division taldea sortu zuen Curtisek, eta istorio musikal horrez gain, bere bizitza sentimentalaren kontua ere badago filmean. A profile of Ian Curtis, the enigmatic singer of Joy Division whose personal, professional, and romantic troubles led him to commit suicide at the age of 23.
Copyng Beethoven(Agnieszka Holland, 2006). Filma. EUSKARAZ ERE BAI. La joven Anna Holtz aspira a ser compositora, pero carece de medios. A pesar de todo, va a Viena, la capital mundial de la música. Estudia en el conservatorio y se las ingenia para trabajar con el mejor y más atrabiliario artista vivo: Ludwig van Beethoven. Cuando, improvisadamente, el escéptico genio la pone a prueba, Anna demuestra sus dotes para la música. El maestro decide entonces aceptarla como copista, comenzando así una extraordinaria relación que cambiará la vida de ambos.
Córtate el pelo (Mariano Goñi, 2016). Dokumentala. Nafarroan duela mende erdi lur hartu zuen rockaren historia.
Country strong(Shana Feste, 2010). Filma, 112 min. Gainbeheran dagoen country musikari ospetsua, alkoholarekin eta managerra den senarrarekin etengabeko borroketan dabilena. Desoreka emozionalari beste arrisku bat gehitu behar dio, askoz gazteagoa den eta anbizioz beterik dagoen kantari baten konpetentzia.
Crazy Heart(Scott Cooper, 2009). Filma, 112 min. Botilari lotuta bizi den country kantari baten istorioa kontatzen da. AEBetan gora eta behera, ezker eta eskuin ibiltzen da, halamoduzko taberna zuloetan abesten. Alkoholarekin arazoak izateaz gain, lau emazte utzi ditu atzean Blakek, eta nahiko etsita bizi da. Santa Fe hirian dagoelarik, kazetari gazte batek elkarrizketatu nahiko du. Gogoz kontra, Blakek onartuko du, eta hasierako errezeloak gaindituta, bien artean harreman estua sortuko da. Horrekin batera, iragana beste modu batez ikusten hasiko da musikaria. Bidean gauza ugari pasatzen utzi dituela ohartuko da.
Dalida (Lisa Azuelos, 2016). Filma. Bere ibilbide profesional guztia Frantzian egin zuen Dalida abeslari eta aktore egiptoarraren istorioa kontatzen du. Musikaren industrian sexu berdintasunaren alde egindako lanagatik izan zen ezaguna, besteak beste. 1987an, diamantezko disko bat jasotzen lehen emakumea bihurtu zen, milioika disko saldu ondoren.
Doctor Deseo: Busco en tus labios (Carlos Iglesias Serrano / Xabier Agirre Arenaza, 2014). Dokumentala. "Busco en tus labios" lanarekin, Doctor Deseo taldeak Euskadiko I. Pop Topaketa irabazi zuen, 80ko hamarkadaren erdialdean. Harrezkero, eszenatokiz eszenatoki hasi zuten ibilbidea, gaur egun ere etenik ez duena.
Don’t follow me (Im lost) (William Miller, 2012). Dokumentala. Dokumentalak dantzan jartzen zaitu musikariaren frustrazioetan, taberna zuloz-zuloko jira bueltan. Teloneroaren azalean. Eskergabeko lanean dabiltzan musikarien lekuan, eta halakorik ez zaigu falta Euskal Herrian. Bobby Bare semearen abenturak era oso pertsonal batean kontatzen ditu William Millerrek zuzendutako dokumentalak. Zuzeneko irudi narrats bezain errealak eguneroko bizitzako pasarteekin nahastuz, Estatu Batuetako taberna giro musikalean sartzen zaitu, eta era berean musikari estatu batuarra biluzten dizu zeharo. Munduko musikari zopa kontzentratuena dagoen lekuan jaio zen Bobby Bare Jr. Nashvillen. Haurtxoa zela, aitarekin batera Grammy sarietarako izendapena jaso zuen ‘Daddy What If’ abesti ederragatik. Baina Macaulay Culkin sindromeak jota desagertu zen gero.
Dont Look Back (D.A. Pennebaker, 1967). Dokumentala. Documentary covering Bob Dylan's 1965 tour of England, which includes appearances by Joan Baez and Donovan.
Easy rider(Dennis Hopper, 1969). Filma. Motozaleen eta kontrakulturaren ikur bihurtu den filma.
Eden (Mia Hansen-Love, 2013). Filma. Eden 1990eko house musika frantziarraren inguruko filma da, gaztetan DJ lanetan hasiko den pertsonaia baten ibilbidea jarraitzen dena, fama pixka bat lortu eta gainbehera hasi arteko 15 bat urteko tartean.
EHZ festibala 2013 (ARGIA MULTIMEDIA, 2013ko uztaila). Topatu.info atariak 2013ko EHZ jaialdiko 3 egunetako irudiak jasotzen dituen bideo hau prestatu du. "2013ko ekainaren 28tik 30era ospatu da Euskal Herria Zuzenean festibalaren hemezortzigarren edizioa Lekornen. Bideoak 3 egunetako irudiak biltzen ditu: musika emanaldiak, dantzak, kale animazioa, jolasak... eta, elkarlana, EHZren oinarria dena."
Elkarrekin edozer dugu posible (Iñaki Alforja, 2017). Dokumentala. Azkeneko Hatortxu Rock posible egin zuten milaka lagunen artean hogei aukeratu, eta dokumental batean aurkeztu ditu Iñaki Alforja zuzendariak.
El concierto(Radu Mihaileanu, 2009). Filma, 119 min. Brezhneven garaian, Andrei Filipov zen Sobietar Batasuneko orkestra zuzendaririk onena, eta haren esku zegoen Bolxoi orkestra. Baina musikari juduak kaleratzeko aginduari uko egin zionez, kargutik kendu zuten. 30 urteren ostean, Filipovek Bolxoirentzat lanean jarraituko du, baina garbitzaile gisa. Egun batean, fax batek gauzak aldatuko ditu.
El extranjero loco(T. Gatlif, 1998). Filma. 'Gadjo dilo' significa el payo loco en romaní. El payo, en este caso, es Stéphane (Romain Duris), un joven francés que viaja a Rumanía buscando a una cantante misteriosa. Sólo la música le permite superar las diferencias culturales, facilitar su integración al grupo, y encontrar el amor…
El fulgor (Ramon Lluís Bande, 2012). Dokumentala. Nacho Vegas bakarlariaren sormen prozesuari buruzko dokumentala zabaldu du //Rockdelux// aldizkariak azken zenbakiarekin batera. Pretentsio handirik gabe egindako lana dirudi, musikaria kantak egiten ari den bost momentu hartuta, kamera leku finko batean jarrita. Agian horregatik, bideo domestiko baten antzekoa izango da. Baina agian ez.
El Cuarteto (Dustin Hoffman, 2012). Filma. Un grupo de viejos amigos que viven en una residencia para cantantes de ópera retirados organizan cada año, coincidiendo con el aniversario de Giuseppe Verdi, un concierto para recaudar fondos que les permitan mantener la casa en que viven. Los problemas surgen con la llegada de un nuevo residente que resucita una antigua rivalidad entre dos divos.
El profesor de violin (Sergio Machado, 2015). Filma. Laertes (Lázaro Ramos), un violinista de gran talento que ha sido rechazado en la prestigiosa Orquesta Sinfónica del Estado, comienza a dar clases de música a adolescentes de una escuela pública en Heliópolis, un barrio de una zona deprimida de São Paulo. Esta experiencia cambiará su vida y la de sus alumnos... Inspirada en la verdadera historia del maestro brasileño Silvio Bacarelli, que en los años 90 consiguió estimular la inclusión social y cultural de los jóvenes de una de las favelas más grandes de São Paulo.
El último Elvis (Armando Bo, 2012). Carlos Gutiérrez (Elvis) bananduta dagoen abeslaria da, eta Lisa Marie izena duen alabatxoa du, baina ez du asko ikusten. Beti bizi izan da Elvis Presleyren berraragiztapena izango balitz bezala, egokitu zaion errealitatea onartu gabe. Orain, bere idoloak hiltzean zuen adina betetzear dago, eta bere etorkizuna hutsik ageri da. Ustekabeko egoera batek bere alabaz arduratzera eramango du. Egun horietan, Carlosek bere aita rola landuko du eta Lisa Mariek den bezala onartuko du. Baina patuak erabaki zail bat jarriko dio aurrean. Musikaz eta eromenez beteriko bidaia batean, Carlosek Elvis izateko bere ametsaren eta familiaren artean erabaki beharko du.
El ultimo vals(Martin Scorsesse, 1978). Dokumentala. Rock 1976. urtean. Rockaren hainbat mitoen azken kontzertuak: Bob Dylan, Van Morrison, Neil Young, Joni Mitchell, Neil Diamond, Eric Clapton...
Emarock. Iragana, oraina eta geroa (Emarock, 2012). Elkarrizketak hamasei emakume musikariei.
En la cuerda floja -Walk the Line (original title) (James Mangold, 2005). Filma, 136 min. A chronicle of country music legend Johnny Cash's life, from his early days on an Arkansas cotton farm to his rise to fame with Sun Records in Memphis, where he recorded alongside Elvis Presley, Jerry Lee Lewis and Carl Perkins.
Eskorbuto, las más macabras de las vidas (Kikol Grau, 2014). Dokumentala. "Las más macabras de las vidas" lanak Eskorbutoren historia kontatzen du; alegia, 80ko hamarkadaren hasieran musikan iraultza ekarri zuen eta kontrakulturaren munduan izen handiko bihurtu den Bilboko punk taldearen historia.
Estitxu gogoan (Franck Dolosor, 2017). Dokumentala. Beskoitzeko kantari zenaz dokumentala estreinatuko du Franck Dolosorrek. Haren boz eta ibilbide berezia oroitzen ditu lanak, artxibo arraroen eta hurbileko lekukotasunen bidez.
Eugenio Etxebarria albokaria(Manu Gojenola eta Juan Mari Beltran, Herri Musikaren Txokoa, 2010). Alboka jotzailea eta alboka egilea izan zen Eugenio Etxebarria (1920-2008). Haren bizitza, lana, argazkiak, elkarrizketak... DVD-a ere badu.
Euskal Herri-Musika (Fernando Larruquert, 1978). Dokumentala, 68 min. Euskal Herriko herri musikari buruzkoa.
Euskal rock erradikala . 80ko hamarkadako Martxa Handia (Begoña Atutxa, 2012). Dokumentala. Zarama, Hertzainak, Kortatu, Barricada, La Polla, Eskorbuto, Cicatriz, RIP eta beste hainbat taldetako musikarien hitzak jaso ditu Begoña Atutxak Euskal rock erradikala: 80ko hamarkadako Martxa Handia dokumentalean. "Santurtzitik Bilbora, gaztetxe eta auzoetatik doa dokumentala euskal rock erradikalaren historiaren bila, hiriz hiri", dio filmaren afixak. "Protagonistek hitz egingo dute, haietariko asko dagoeneko gure artean ez dauden arren".
Experience Jimi Hendrix (?, 2001). Dokumentala.
Fan (Maneesh Sharma, 2016). Filma. Gaurav's world revolves around the superstar Aryan Khanna. What happens when his passion turns into a dangerous obsession?
Finding Fela! (Alex Gibney, 2014). Dokumentala. Afrobeat musikaren sortzailetzat jotzen da Fela Kuti.
Five days to dance (José Andreu eta Rafael Molés, 2014). Dokumentala. Una pareja de bailarines aparece una mañana en el aula de un instituto. Es lunes y anuncian a un grupo de adolescentes que tienen cinco días para subirse a un escenario y bailar. Una semana para cambiar las cosas. Un pequeño plazo pero un gran reto: mover a las personas cuando el mundo nos paraliza. La danza obliga a esos jóvenes a romper sus roles justo en el momento de sus vidas en el que los roles sociales se están forjando. El líder deja de ser el más admirado, el tímido da un paso adelante... Bailar les obliga a tocarse. Se comunican, se igualan. Alguno no se liberará hasta el último instante. Wilfried Van Poppel y Amaya Lubeigt son los coreógrafos. Él holandés, ella vasca. La danza es el lenguaje común. No importa el lugar. Cinco días, una clase de adolescentes, un microcosmos en el que sucede un pequeño big-bang.
Florence Foster Jenkins (Stephen Frears, 2016). Filma. Florence Foster Jenkinsek sopranoa izan nahi du, baina ez du horretarako gaitasunik. Haatik, Foster tematu egingo da. Hala, aitaren herentzia kobratu ostean, soprano ikasketak egingo ditu. Gainera, haren bazkideak, Clair Bayfieldek, oso abeslari ona dela sinetsaraziko dio. Fosterrek, azkenean, arrakasta lortuko du. Izan ere, ikusle asko joango dira haren kontzertuetara, hain gaizki abesten ote duen ikustera.
Freddie Mercury: The Great Pretender (Rhys Thomas, 2014). Dokumentala. Queen gabe bakarka egindako bidaia da, 1985etik 1991n hil zen arte. Balleta, opera, bibotearen agerpena, hedonismo gayaren aurkikuntza, Rod Stewartekin egindako argitaratuko gabeko duoa, Michael Jacksonekin egindako beste bat, eta Montserrat Caballérekin egindako Barcelona lana. Marmarrak eta ustekabeak. Kutuna eta esanguratsua.
From the Sky Down (Davis Guggenheim, 2011). Dokumentala. U2 taldeari buruz.
Gainsbourg, vie héroïque (Joann, 2010). Filma, 134 min.nBrigitte Bardot eta Jane Birkin limurtu zituen kantari eta poeta madarikatuaren bizipenak erretratatzen ditu filmak.Haurtzaro nahiz gaztaroko pasarterik esanguratsuenak islatzen dituen arren, 60ko hamarkada du ardatz filmak, Serge Gainsbourg (Eric Elmosnino) pop musika frantziarraren ikono bihurtu zeneko garaia. Ur-lasterraren kontra igeri egin zuen sasoi gazi-gozo hartan, hain justu, lortu baitzuen musika arrakasta Gainsbourgek.
Galicia Canibal (RTVE-AQUELLAS MOVIDAS-Anton Reixa, 2013-01-25). Dokumentala. Galiziako 80ko hamarkadako musika taldeei buruzkoa (RTVEko webgunean ikus daiteke).
George Harrison: Living in the Material World (Martin Scorsese, 2011). Dokumentala. Film dokumentalak Beatles talde mitikoko musikariaren bizitza eta ibilbidea ditu ardatz. Paul McCartney, Ringo Starr, Yoko Ono, Phil Spector eta beste hainbeste pertsona ospetsuren lekukotasunak bildu ditu Scorsesek, eta orain artean inoiz argitaratu ez diren irudi eta soinu grabaketekin tartekatu ditu, Harrisonen irudia berregin eta haren ibilbidea hobeki ezagutarazteko asmoz.
Gerrako ipuinak (Maria Asuncion Sunti Amilibia, Intxorta Kultur Elkartea, 2011). Narrazioa. 1936ko gerraren inguruan idatzitako lau narrazio ditu ardatz Gerrako ipuinak proiektuak. Testuak, gainera, marrazkiz jantzi dituzte lau ilustratzailek, eta ipuin bakoitzarekin kanta bana egin dute Bide Ertzean, Petti & Andoni & Eñaut Zubizarreta, Anger eta Gose taldeek. Halaber, Xarma taldeak egindako bosgarren kantu bat ere jaso dute Noiz arte justiziarik gabe?izenez.
G.I. Blues(Norman Taurog, 1960). Filma, 100 min. Elvis Presleyk parte hartzen du.
Gimme Danger (Jim Jarmusch, 2016). Dokumentala. An in-depth look at the legendary punk band, The Stooges.
Good ol Freda (Ryan White, 2013). A documentary in which Freda Kelly looks back at her career as lifelong secretary for The Beatles. Freda Kelly Liverpooleko nerabe lotsati bat zen tokiko talde batekin lan egiteko eskatu ziotenean, talde handia bihurtzeko itxaropenez. Noraino iritsi zitezkeen ez bazekien ere, Fredak hasieratik sinetsi zuen The Beatles taldean eta The Beatles taldeak beragan sinetsi zuen. Historiaren arabera, The Beatles taldeko kideak 10 urtez egon ziren elkartuta, baina Fredak 11 urtez egin zuen lan haiekin. Jende asko sartu eta irten zen taldearen zirkuluan nazioarteko izarren mailara iritsi bitartean, baina Freda oinarrizkoa izan zen erabateko leialtasunagatik eta arduragatik. The Beatles taldearen idazkari eta lagun sutsu gisa, Freda han egon zen pixkanaka gertatutako historian; historiako talderik onenaren bilakaeraren –aurrerapenen eta okerren, aurrerabideen eta erronken– lekuko izan zen.Good Ol’Freda lanean, Fredak bere istorioak kontatzen ditu lehen aldiz 50 urtean. Bizirik dauden Beatles taldeko kiden babesa duen eta Beatles taldearen jatorrizko musika nagusi den dokumental gutxitako bat da. Musikaren mundua aldatu zuen talde maiteari buruzko ikuspuntu pribilegiatua eskaintzen du filmak.
Gozategi, zuzenean 25 urte (Berria, 2017).
Grand piano (Eugenio Mira, 2013). Filma. Un pianista se sienta al piano y se encuentra una nota amenazadora, en la que se le conmina a ejecutar el mejor concierto de su vida si quiere salvar su vida y la de su esposa
Grease(Randal Kleiser, 1978). Film musikala, 105 min. John Travolta eta Olivia Newton-John.
Habana Flou – Calle Real 70, 2ª puerta (Juan Carlos de la Rubia, 2012). Dokumentala. Kubako hip hop underground mugimenduak bigarren ate bat irekitzen dio itxaropenari inguruko egoera soziopolitikoa aldatzeko. Habana Flou, Calle Real 70, 2ª P mugimendu horri buruzko film luze dokumental bat da eta soinu bandan jasotzen ditu Habanako klanen eta estudio klandestinoen azken musika bilduma. Los Aldeanos, Papá Humbertico, Randy Acosta, Escuadrón Patriota, Silvito El Libre, Danay Suárez eta abarren errimek bideratzen dute hein handi batean istorio honen argumentua. Istorioa, hain zuzen, hiru urtetan igarotzen da Habanako aldirietako herrixka batean.
Hatsa (Jean Pierre Grasset, ?). Dokumentala. Isturizko eta Otsozelaiko leizezuloen erretratua egin zuen, musikaren jaiotza kontatzeko, han topaturiko historiaurreko xirulen bitartez.
Hôtel Woodstock/ Destino Woodstock(Ang Lee, 2009). Filma. AEBetako 60ko belaunaldiaren erretratu gazi-geza agertzen da filman. Woodstock-eko musika jaialdiak beste mundu bat posible zela sinesten zuen belaunaldian izandako eragina nostalgiaz, samurtasunez eta umorez islatzen da filman.
I feel good (Tate Taylor, 2014). Filma. James Brown kantariaren bizitza gorabeheratsua kontatzen du filmak. Brownen haurtzaro gogorra kontatzen du filmak, eta hura funk musikaren izar bihurtu arteko ibilbidea. Filmak ez ditu ezkutatzen kantariaren alde ilunak.
Inside Llewyn Davis (Joel eta Ethan Coen, 2013). Filma. 60ko hamarkadan New Yorkeko Greenwich Villagen loratu zen folk mugimenduko ordezkari bati buruzko lana, Dave Van Ronk.
Instrument (Jem Cohen & Fugazi, 1999). Dokumentala. Fugazi taldearen ibilbidea jorratzen du
Invisible (Victor Iriarte, 2012). Filma. Mursego musikariari eskainia. Grabazio estudioko irudiak eta oroitzapen pertsonalak uztartzen ditu zuzendariak.
Iragana aurretik (Askoren artean, 2015). Dokumentala. Berri Txarrak taldeari buruz.
Itsas-oholak (Juan Gorostidi, 2012). Dokumentala, 35 min. Ordorika, Larzabal, Laboa eta Achiaryren ibilaldia jorratzen da bertan, LAU KANTARI liburuaren osagarria.
Jainko txiki eta jostalari hura (Kirmen Uribe, Mikel Urdangarin, Rafa Rueda, Bingen Mendizabal, Mikel Valverde, Elkar, 2014). Disko-liburua. Zaharregia, txikiegia agian izeneko hartatik hamarkada bat igaro denean, Kirmen Uribe idazlea, Mikel Urdangarin, Rafa Rueda eta Bingen Mendizabal musikariak eta Mikel Valverde artista plastikoa, elkartu dira berriro Jainko txiki eta jostalari hura deritzon lan mamitsua abian jartzeko gogoarekin. Honako konzeptua, aurrekoa bezala, disziplina artístico bat baino gehiagoren adierazpenean oinarrituko da, ikuskizun koloretsua, eraginkorra eta erabat liluragarria osatuz. Liburu-disko formatuan aurkezturik, hein berean, izaera literarioa eta musikala aurkezten du lan honek, euskal herritarron zentzumen guztien gozamenerako.Jainko txiki eta jostalari hura (ENTZUN URTEKARIA, 2013).
Janis: little girl blue (Amy Berg, 2015). Dokumentala. Janis Joplin izar nola bihurtu zen kontatzen duen dokumentala. Joplinek berak familiakide, lagun eta kolaboratzaileei bidali zizkien gutunetan idatzitakoak lehen pertsonan kontatzen ditu Cat Powerrek, eta momentu haiek artxiboko irudiek ilustratzen dituzte. Ez du rockari buruzko dokumentalgintza irauliko, baina rockaren historiako pertsonaiarik garrantzitsuenetakoak merezi zuen lana da.
Jersey Boys (Clint Eastwood, 2014). Filma. Four Seasons taldearen eta taldekideen istorioa kontatzen du filmak. Nueva Jerseyko lau gaztek osatzen zuten taldea, hiriko kanpoaldeko mafiosoen auzo batean bizi ziren. Frankie Valli liderrak, esaterako, bizitza oso polemikoa izan zuen, eta mafiarekin harremana zuen. Ondorioak ekarri zizkion horrek gerora. Historia eta musika uztartzen dira lanean. Taldeak sortutako hainbat abesti arrakastatsu entzun daitezke: Big Girls Don't Cry, Grease, Can't Take My Eyes Off You. Belaunaldi oso baten mugarri bihurtu ziren kantak. Guztiak.
Joe Strummer: The Future Is Unwritten (Julien Temple, 2007). Dokumentala. The Clash-eko kantariari buruzkoa.
Johann Strauss, el rey sin corona (Franz Antel, 1987). Filma. Drama basado en la vida de Johann Strauss.
Johnny Cash at Folsom Prison(Bestom Cram, 2008). Dokumentala.
Jotamentala (Aiko taldea, 2015). Dokumentala. Aiko taldeak 'Jotamentala' izenburuko dokumentala egin du. Jota dantzari buruzko ikerketa lan sakona egin dute. Haien esanetan, jota «dantza totala» da, eta, oraindik ere, garaikidea. Hainbat adituren lekukotasunak bildu dituzte, sasoi batean erromerietako bizigarri zen dantza honi buruz.
Justin Bieber´s believe (Jon Chu, 2013). Dokumentala. Justin Bieber kantari kanadarrak izugarrizko ospea lortu du musika munduan, eta, batik bat, gaztetxoen artean, eta norbaitek pentsatu du jada nahiko meritu eginak zituela bere pelikula propioa izateko. Jon Chuk zuzendu du hari buruzko dokumentala, zeinak bideoklip luze baten itxura duen. Bieberren kontzertuak jasotzen ditu filmak, baita haren hirugarren diskoko grabazioko hainbat momentu ere. John M. Chu zuzendariak orain dela bi urte ere egin zuen Justin Bieberren inguruko dokumental bat.
Krautrock – The Rebirth of Germany (Benjamin Whalley, 2012). Dokumentala. Jupiter Jon taldearen agerpenaren harira hasi naiz Krautrock hitza han eta hemen entzuten. Alemanian jatorria duen estiloari buruz dihardu BBCk egindako dokumental honek: musikaz eta musika hori sortu zen testuinguru sozial, politiko eta ekonomikoaz.
Kurt Cobain About a son (AJ Schnack, 2006). Dokumentala. In this visual essay style documentary, intimate audio of journalist Michael Azerrad's interviews with Kurt Cobain is played over more recently photographed footage of Cobain's Washington state homes and haunts.
Kurt Cobain: Montage of Heck (Brett Morgen, 2015). Dokumentala. El documental autorizado del malogrado músico Kurt Cobain, desde su primera época en Aberdeen Washington hasta su éxito con la banda grunge Nirvana
La boheme(Robert Dornhelm, 2008). Filma, 115 min. Pucciniren lan ezaguna hartu du eta horri film baten forma ematen ahalegindu da zuzendaria. Istorioa ezaguna da: XIX. mendearen hasieran Parisko ganbera triste batean lagun talde bat bizi da. Arteaz bizitzea dute amets. Hor dira Rodolfo musikaria, Colline filosofoa, Marcelo artista eta Schaunard musikaria. Bohemioak eta pobreak dira, baina bizitzeko gogo izugarria dute.
La famille Belier (Eric Lartigau, 2014). Filma. Gorrak dira beliertarrak, Paula gaztetxoa izan ezik. 16 urteko neska ezinbestekoa zaie familiako beste kideei, itzultzailearena egiten baitu, besteak beste sendiaren baserriko tratuetan. Baina, egun batean, Paularen musika irakasleak Radio Franceko kantu lehiaketa batean parte egitera bultzatuko du neska, abesteko dohain handia duela ikusita. Horretarako, baserritik alde egin beharko du.
La historia de Motown (Paul Justman, 2002). Dokumentala. Un documental dedicado a La Historia de la Motown -el mítico sello discográfico-, en una edición para coleccionistas con 2 discos.
La historia del rock´n´roll-The history of rock´n´roll. Episodio 1: Los inicios del rock´n´roll(Time Life Video-Warner Bros, 1995).
La historia del rock´n´roll-The history of rock´n´roll. Episodio3: Invasión del rock británico. América contraataca(Time Life Video-Warner Bros, 1995).
La jota navarra, pasion por un canto(Askoren Artean-Orainarte, 2011). Dokumentala.
La Lady allemande du jazz: Inge Brandenbourg (Mark Boettcher, 2012?). Dokumentala. Jazz munduko kantari ospetsua.
La note bleue (Andrzej Zulawski, 1991). Filma. Verano de 1846: un enfermizo Frédéric Chopin pasa unos días en la casa de campo de Aurore Dudevant, su antigua amante. Los dos saben que su amor se ha acabado, pero ella le pide a Chopin que finjan que nada ha cambiado ante los numerosos amigos que ha invitado a una fiesta.
La Royaume Oublié (Jordi Savall, 2010). Diskoa. Jordi Savall musikari katalana buru duen talde batek kataroek bost mendetan sortutako musika berreskuratzeko ahalegina egin dute. Emaitza, Le Royaume Oublié(Erresuma ahaztua) izenburuko bilduma, berriki kaleratu dute Aliavox etxearen eskutik. Orain artean kataroen musika arrasto gutxi batzuk baino ez ziren gordetzen, baina Savallen lantaldeak horiek bildu, osatu eta hiru CDz osatutako bilduma paratu dute. Diskoekin batera Erdi Aroko mugimendu heretikoaren historia ere jasotzen du argitalpen honek. Testuak zazpi hizkuntzatan daude; besteak beste, okzitanieraz.
La vida en rosa - Edith Piaf (Olivier Dahan, 2007). Filma. The life story of singer Édith Piaf.
Last Days Here (Don Argott, Demian Fenton, 2011). Dokumentala. Last Days Here filmean barre guztiak isildu dira. 70eko hamarraldiko Pentagram hard-rocker eta doom aitzindarien abeslari karismatikoa izan zen Bobby Liebling. Gaur, hilzorian da, aitaren etxeko sotoan, crackez eta heroinaz lepo; zonbi izugarri bat.
Last shop standing (Pip Piper, 2013). Dokumentala. Last Shop Standing lana Graham Jones idazleak idatzitako liburu berean oinarrituta dago eta salmahaiaren atzera eramaten gaitu jakiteko zergatik desagertu diren ia-ia 2000 disko denda Erresuma Batuan. 1960an, 1970ean eta 1980an disko dendek izan zuten igoera handia erakusten du filmak, baita grafikoen eragina, tratu ilunak, biniloaren desagertzea eta diskoen eta teknologien berrien hazkundea ere.
Noiz okertu zen dena? Zergatik ixten ziren 3 denda astean? Disko dendarik gabe geratuko al gara deskargek goraka jarraituz gero?
20 disko denden jabek eta musika industriako buruk hitz egiten dute, baita Paul Weller, Johnny Marr, Norman Cook, Billy Bragg, Nerina Pallot, Richard Hawley eta Clint Boon musikariek ere, besteak beste, eta adierazten dute dendak bilakatu zirela eta oraindik ere badirela beren musika heziketaren zati bat, talde berriak eta musika berria maitatzeko eta aurkitzeko lekuak.
Latcho Drom(Tony Gatlif, 1993). Filma. Ijito-talde baten kontaketa musikala da. Indian hasi eta Espainian bukatzen da.
LennonNYC (Michael Epstein, 2011). Dokumentala, 115 min. A look at the period of time musician John Lennon and his family spent living in New York City during the 1970s.
Licht (Barbara Albert, 2017). Filma. Viena, 1777. Maria Theresia Paradis haur prodijioak, 18 urteko pianista itsuak, ikusmena galdu zuen gau batean, hiru urte zituenean. Ezin konta ahala esperimentu medikok porrot egin ondoren, gurasoek Franz Anton Mesmer 'mirari mediku' polemikoaren etxaldera eramango dute; han, paziente xelebrez osatutako talde batekin bat egingo du. Mundu rokoko hartan, atseginez hartuko du etxaldeko giro liberala eta aske sentituko da lehenbizikoz, baina sumatzen hasiko da Mesmerren tratamenduak ikusmena itzultzen dion bitartean bere birtuosismo musikal preziatua ere galtzen ari dela…
Llach, la revolta permanent (Lluis Danes, 2007). Dokumentala. El 3 de marzo de 1976 en Vitoria-Gasteiz, en el transcurso de una asamblea de trabajadores, la actuación de la policía causó cinco muertos y más de cien heridos de bala. Esa misma noche, llevado por la rabia, Llach compuso la que sería una de las canciones más emblemáticas de la Transición: "Campanades a morts". Ahora, treinta años después, Lluís Llach vuelve a Vitoria-Gasteiz para interpretarla en un concierto multitudinario en recuerdo a las víctimas del 3 de marzo. Un viaje en el espacio y en el tiempo conducido por la música y las palabras del propio Llach, en el que se mezclan recuerdos autobiográficos con imágenes y testimonios de los protagonistas de esos hechos. Ésta es la historia de una canción, el retrato de la persona que la escribió y la crónica de los hechos que la inspiraron. Un grito y una exigencia de revuelta permanente contra el olvido.
Los Elizaga y los Montero, dos familias de gaiteros de Estella (Julio Caro Baroja Museo Etnografikoa, 2011). Dokumentala. En algo más de 29 minutos se nos cuenta, a través de testimonios personales, la historia de estas dos familias de músicos estelleses, ligadas a la figura histórica de Demetrio Romano y herederos de una tradición que ha hecho que el nombre de la ciudad del Ega esté unido al de este instrumento popular, imprescindible en las fiestas de Navarra y de otras comunidades limítrofes. En el documental se puede ver el proceso de fabricación de una gaita a la manera tradicional, utilizando un antiguo torno de ballesta y otras herramientas manuales.
Los Rolling Stones (Gimme Shelter, 1970). Filma. A harrowing documentary of the Stones' 1969 tour, with much of the focus on the tragic concert at Altamont.
Love & Mercy (Bill Pohlad, 2014). Filma. Brian Wilson musikariaren bizitzari buruzko filma da: hark sortu zuen Beach Boys taldea, eta hainbat lan argitaratu ditu bakarka ere. Musikaren munduan izan duen eragina eta nerbio sistemarekin dituen arazoak erakusten ditu filmak. Horiengatik ezagutu zuen Eugene Landy terapeuta, eta harekin izandako gorabehera handiko harremana ere islatzen du filmak.
Luis II de Baviera, el rey loco (Luchino Visconti, 1972). Historical evocation of Ludwig, king of Bavaria, from his crowning in 1864 until his death in 1886, as a romantic hero. Fan of Richard Wagner, betrayed by him, in love with his cousin Elisabeth of Austria, abandonned by her, tormented by his homosexuality, he will little by little slip towards madness.
Madame Marguerite (Xavier Giannoli, 2015). Filma. Paris. 1920ko hamarkada. Marguerite Dumont emakume aberats bat da, eta musika eta opera dira bere pasioak. Urte asko daramatza bere ingurukoen aurrean kantatzen. Ez du, ordea, oso ondo kantatzen, baina ingurukoak ez dira ausartzen pentsatzen dutena esatera. Senarrak eta inguruko lagunek haren ilusioari eutsi nahi diote. Baina Margueritek benetako publikoaren aurrean kantatu nahiko du operan, eta egoera konplikatu egingo da. Florence Foster Jenkins abeslarian oinarrituta dago istorioa.
Marguerite (Xavier Giannoli, 2015). Filma. Paris. 1920ko hamarkada. Marguerite Dumont emakume aberatsa da, eta musika eta opera dira bere pasioak. Urte asko daramatza bere ingurukoen aurrean kantatzen. Ez du, ordea, oso ondo kantatzen, baina ingurukoak ez dira ausartzen pentsatzen dutena esatera. Senarrak eta inguruko lagunek haren ilusioari eutsi nahi diote. Baina Margueritek benetako publikoaren aurrean kantatu nahiko du operan, eta egoera konplikatu egingo da. Florence Foster Jenkins Ameriketako abeslarian oinarrituta dago istorioa. Orain arte, nahiko kritika ona egin diote film
Marley (Kevin Macdonald, 2012). Filma, 144 min. Bob Marley musikariaren bizitza, haren musika eta ondarea.
Metallica: Through The Never (Nimrod Antal, 2013). Filma. Heavy banda mitikoaren kontzertu eguna iritsi da. Antolakuntzan lanean ari den gazte bat irrikitan dago bere musika talde gustukoena taulagainean ikusteko. Azken orduan baina, enkargu bat egitera bidaliko dute. Kalean, jazoera ikaragarri batekin topo egingo du. Fikzioa Metallicaren zuzeneko kontzertuarekin paraleloan uztartzen duen filma, hiru dimentsiotan ikusi eta entzuteko egina.
Michael Jackson´s This Is It (Kenny Ortega, 2009). Dokumentala. Elaborado con el material grabado durante los últimos ensayos del cantante Michael Jackson antes de fallecer. El artista preparaba su regreso a los escenarios para la gira que iba a realizar el verano de 2009.
Musikaren historia. Antzinaroa, Erdi Aroa eta Erenazimendua(Xirula Mirula Taldea, 1999). VHS-a. 55'..
Nadie sabe de gatos persas(Bahman Gobadi, 2009). Filma, 106 min. Irango musikari gazteek egunero-egunero pairatzen dituzten zailtasun ugarien inguruko kronika gogor bat daGobadiren arabera, 3.000 inguru omen dira Iranen egoera bertsuan dauden musika taldeak. Baina zuzendariak ez du salaketa rock musikara mugatu nahi, arte eta kultura adierazpide guztietan egoera antzekoa dela nabarmendu baitu. Horren lekuko da filmari traba ugari jarri izana, bai filmaketa garaian, baita amaitu ostean ere. Iranen debekatuta dago filma, jakina. Hori dela eta, Interneten jarri du zinemagileak, modu horretan zentsuraren mugak gainditzen ahal dituelako.
Nannerl, la hermana de Mozart (Rene Feret, 2010). Filma. Mozart tuvo una hermana mayor, Maria Anna Walburga Ignatia Mozart, también llamada Nannerl. Niña prodigio, como él, fue presentada junto a su hermano pequeño ante las cortes europeas. Al final de una gira familiar que duró tres años, conoció al hijo de Luis XV en Versalles, quien la animó a escribir su propia música. Pero Nannerl era una mujer y las mujeres no tenían derecho a componer…
Neil Young (Jonathan Demme, 2006 / 2009 / 2011). Musikari kanadarraren gaineko dokumentalak. Lehendabizikoa, Neil Young: Heart of Gold, 2006an Prairie Wind diskoa aurkezteko Nashvillen (AEB) emandako kontzertuaren gaineko filmaketa izan zen, eta hiru urte geroago, Neil Young Trunk Show zuzendu zuen; kantari eta gitarristaren rock alderdia erakutsi nahi zuen dokumental horrekin. Neil Young Journeys oso bestelakoa da. 2011ko maiatzean filmatu zuten dokumentala, Omemee jaioterritik (Kanada) Ontario probintziako hiriburu Torontora egindako auto bidaian. Bakarka mundu osoan egiten ari zen bira amaitu behar zuen Youngek hiriburuko Massey Hall aretoan. Egun berezia zen, hilabeteetako bidaia luze baten bukaera.
New Orleans(Arthur Lubin, 1947). Filma. Billie Holiday eta Louis Armstrong agertzen dira.
Next Music Station: Lebanon (Fermin Muguruza, 2011). Fermin Muguruza musikari eta dokumentalgileak mundu arabiarreko musika-errealitatearen soinu-mapa egin du. Dokumental honetan, Libanoko geografian barrena soinu-bidaia egingo dugu; ahots eta soinu mosaiko hori arabiar musika tradizionalak, bertako folkloreak eta inguru horietako instrumentu nabarmenenek sortua da (ouda, esaterako). Hala, dokumental honek hizkuntza berriak bilatuko ditu, ekialdearen eta mendebaldearen arteko zubi eta gerturatze lanak egiteko. Horretarako, erritmorik modernoenak baliatuko ditu: popa, rocka, rapa eta rock alternatiboa.
Next Music Station: Marocco (Fermin Muguruza, 2011). Dokumentala. Muguruzak Marokoko aniztasun soziala azaltzea lortu du. «Hango musikarien lanak herrialdean eman diren aldaketa politikoak aurrez irudikatzen zituela ere erakutsi du».
Noche y dia (Michael Curtiz, 1946). Filma. Biopic sobre el famoso compositor de los años veinte Cole Porter, una vida llena de momentos dramáticos y memorables, desde su graduación en la Universidad de Yale hasta que alcanzó el éxito mundial.
Nola (Fermin Muguruza, 2015). Dokumentala. Iaz New Orleansera egindako bidaia baten ondotik sortu zitzaion Fermin Muguruzari Katrinari eta tokiko musikari lotutako dokumentala egiteko ideia. Maiatzean bigarren bidaia bat egin zuen guztia antolatzeko eta irailean grabatu zuen soilik hiru astetan dokumental osoa, baita hamar kantutako musika disko bat ere, bere ibilbideko kantu batzuen birmoldaketekin osatutakoa. Katrinaren ondoren New Orleansko komunitateak izan dituen erronkak eta etorkizunari nola begiratzen dion, 25 musikari eta bi dokumentalistaren ekarpenen bitartez jaso du Muguruzak ‘Nola?’ dokumentalean.
No more tour ( Daniel Gomez, 2013). Dokumentala. Fermin Muguruzak munduaren luze zabalean iaz egindako bira.
Nowhere boy (Sam Taylor Wood, 2009). Filma, 98 min. Joy Division taldeko Ian Curtisi buruzkoControlfilmaren moldekoa daNowhere Boyhau. Ez da harritzekoa, kontuan hartuta bi pelikulek gidoilari bera izan dutela: Mark Greenhalgh. Honakoa ere musika munduko ikono handi baten inguruko biografia da, baina dokumentala izan gabe. Hain zuzen ere, John Lennonen haurtzaroa eta gaztaroa dira Sam Taylor Woodek landu nahi izan duen gaia. Pelikula The Beatles taldearen sorrerarekin batera amaituko da; hortaz, aukera polita da Lennonen urterik ezezagunenen inguruan zerbait gehiago jakiteko. Kantariaren rola Aaron Johnsonek jokatu du.
Nunca es tarde (Dan Fogelman, 2015). Filma. 'Danny Collins'. Danny Collins rock musikari zaharraren bizitzan oinarrituriko filma da. Collinsek 70 urte ditu, zahartuta dago, baina, halere, jarraitzen du rock izarren bizimodu gehiegizkoarekin. Haren managerrak, ordea, gauza bitxia emango dio egun batean: John Lennonek duela 40 urte Collinsi idatzitako gutuna, inoiz haren eskura heldu gabekoa. Collinsek irakurri egingo du, eta Lennonen hitzek bultzatuta, bizimodua aldatuko du. Familiarekiko harremana berreskuratuko du.
Oasis: supersonic (Rael Jones, 2016). Filma. Documental sobre la legendaria banda británica Oasis, compuesta por los hermanos Liam y Noel Gallagher, dos jóvenes de Manchester con una vehemente y arrolladora personalidad que en los 90 consiguieron convertir a su banda en la más grande del planeta. Una mirada en profundidad a la vida y música de la famosa banda británica. Oasis es el grupo icónico de la década de los 90, que logró definir el estilo de toda una era. Desde sus comienzos en un pequeño sótano de la ciudad británica, hasta sus conciertos en grandes escenarios del mundo; "Supersonic" enmarca el camino que esta banda recorre para apoderarse del éxito a costa de la relación entre sus líderes y hermanos. Los productores de Amy entregan este film en el que retratan a los hermanos y su relación con las drogas, sus míticas peleas -hoy en día no se hablan-, su rivalidad consanguínea, y sus opiniones sobre el britpop y el rock & roll.
Oleg y las raras artes (Andres Duque, 2015). Dokumentala. Oleg Karavaitxuk Errusiako pianista ezagun eta bitxiaren erretratua egin du Andres Duque zinemagileak.
Olvidar Mozart (Miloslav Luther, 1985). Filma. En la noche del 5 de diciembre de 1791, el jefe de la Policía secreta de Viena, el conde Graf Pergen, investiga la muerte del compositor Wolfgang Amadeus Mozart, acaecida pocas horas antes. El conde Pergen, que no siente simpatía por el difunto, al que consideraba un revolucionario potencial, reúne a los allegados del músico y los interroga como sospechosos. Intentando averiguar las causas de la muerte y su significado, pregunta entre otros al barón Gottfried van Swieten, a la viuda de Mozart, Kostanze y al músico de la corte Antonio Salieri. Pergen exige a los sospechosos que relaten detalladamente sus recuerdos de la relación que mantenían con Mozart. Conforme se adentra en la verdad, el investigador descubre que el asesino que busca no es tanto una persona como una abstracción.
One minute for conductors. Italian 130 gaztek musika zuzendaririk onenaren koroa jazteko egiten duten lehiaketari buruzko dokumentala da.
Papusza (Joanna Kos, 2013). Filma. Biografia bat kontatzen du Poloniako filmak, hain zuzen ere, herrialde bereko Bronislawa Wajs (Papusza) poeta eta kantariaren bizia. Polonian jaio zen artista, eta romani arrazakoa zen. Hainbat lan idatzi zituen, batez ere, ijitoen ohiturak kontatu zituen, baita ijitoek gerran sufritutakoa ere. Lan bat publikatzea lortu zuen lehenengo ijito poeta izan zen Polonian, eta 1962an, Poloniako Idazleen Batasunean sartu zen. Bere komunitateak baztertu egin zuen, ijito herriaren sekretuak aireratu izana leporatuta. Hori dela eta, pobrezian eta bere komunitatearengandik baztertuta bizi izan zen 1987an hil zen arte. Filmean, Jerzy Ficowski idazlearekin izan zuen harremana kontatzen da.
Paris, Paris(Christopher Barratier, 2008). Filma, 120 min. Parisko ipar-ekialdeko langile auzo batean girotuta dago istorioa, 30eko hamarkadan. Adineko hiru artistak areto zahar bat okupatu eta euren ikuskizuna sortuko dute. Komedia musikala da.
Pasiones privadas de una mujer (James Lapine, 1991). Filma. La baronesa Dudevant (conocida por su pseudónimo: George Sand), que se separó de su marido hace años, se encuentra en Paris, donde vive con sus dos hijos. Escritora conocida, suele llevar vestimenta masculina y entre su círculo de amistades, entre otros, se encuentran el compositor y virtuoso del piano Franz Liszt, el pintor Eugène Delacroix, y el escritor Alfred de Musset. En la capital escucha tocar al compositor y pianista Frédéric Chopin: fascinada por su música, inmediatamente se siente atraída por él.
Pearl Jam Twenty (Cameron Crowe, 2011). Dokumentala. A documentary on the band Pearl Jam that marks their 20th anniversary in the year 2011.
Philippe Ezkurra, Marina Beheretche eta Kattalin Indabururen kontzertua [12-03-02] Euskal kultur erakundeak proposatu eta Koldo Mitxelenak antolatu Iparraldea Bertan ekimenaren 2012ko edizioaren baitan burutu zen kontzertu. Philippe de Ezcurra. Eskusoinuan urrezko medaila lortu zuen 1996an eta Baionako Kontserbatorioaren musikagile gisa ere sariztatua izan da (han erakasle da ere). Kattalin Indaburu kantariak eta Marina Beheretche biolinjoleak lagundurik, euskal musika tradizionalaren inguruko kontzertu berezi bat egin zuten. Irudiak: Koldo Mitxelena (ARGIA MULTIMEDIA, 2012ko martxoa).
Pi de la Serra: l´home del carrer (Sergi Marti eta Guillem Vidal, 2014). Dokumentala. "Nova canço" kidea.
Pink Floyd. Behind the Wall (Sonia Anderson, 2011). Dokumentala. Documental que narra la historia de Pink Floyd, una de las más grandes bandas de rock en el mundo. Incluye entrevistas personales con el grupo que se dispersan entre imágenes de ellos sobre el escenario y en video. Esta es la definitiva historia de la banda desde sus inicios en la era del blanco y negro hasta el presente en plena era del internet y el cine digital.
Queen - Days of Our Lives(Matt O'Casey, 2011). Dokumentala, 110 minutu. Film argi eta didaktiko honek Queen taldearen behin betiko historia laburbiltzen du. Den-dena dago hemen, diskoz disko (anekdotaz anekdota), hesirik eta edulkoratzailerik gabe, ateak parez pare zabalik. Hauxe da haien bizitza, Matt O'Caseyk filmatua.
Quiero tener una ferretería en Andalucía (Carles Prats, 2011). Dokumentala. Joe Strummerrek Espainiako hegoaldean «galdutako urteen» gainbegiratu atsegina. Edo The Clash taldeko lider ohia nola nazkatu zen Ingalaterraz eta nola antolatu zuen corraliyoa Granadan eta Almerian (Espainia). Eguneroko bizitzako pasarteen eta pasarte humanoen bilduma ederra, The Clash taldearen liderrarentzako omenaldi kuttuna. Carles Prats espainiarra da zuzendaria.
Radio encubierta -The Boat That Rocked -Pirate Radio (Richard Curtis, 2009). Filma. Inglaterra, años 60. Narra la historia de Radio Rock, una emisora pirata. En 1966, la BBC sólo emitía dos horas de rock and roll a la semana. Pero la Radio Rock, que inundaba el país de rock y pop 24 horas al día, consiguió una audiencia de 25 millones de personas, más de la mitad de la población. Cuando Carl (Tom Sturridge) es expulsado del colegio, su madre lo manda a pasar una temporada con su padrino Quentin (Bill Nighy), que es el jefe de esa emisora pirata que emite desde un barco en el mar del Norte. Entre los extravagantes pinchadiscos destaca "El Conde" (Philip Seymour Hoffman), un auténtico ídolo de las ondas. Lo secundan Dave (Nick Frost), inteligente y sarcástico, Simon (Chris O’Dowd), un chico amable que busca el amor verdadero, el enigmático y apuesto Midnight Mark (Tom Wisdom) entre otros.
Rock´n love (David Mackenzie, 2011). Filma, 80 min. Adam (Luke Treadaway), una estrella de música indie, parte del exitoso dúo The Make. Cuando llegan para actuar al festival más famoso del Reino Unido, T in the Park, Adam se encuentra accidentalmente esposado a Morello (Natalia Tena), cantante de una banda punk llamada Dirty Pink, formada solo por chicas. Sin saber cómo, la pareja forzosa se encuentra teniendo que pasar el fin de semana en el festival lo mejor que puedan, actuando no una sino dos veces mientras intentan calmar a una novia celosa, un novio enfadado y un manager absolutamente enloquecido. Será un fin de semana que nunca olvidarán.
Rocknrolles (Juanma Bajo Ulloa, 2016). Dokumentala. Gasteizko Azkena rock-and-roll jaialdiaren 10. urteurrenaren harira Bajo Ulloak egindako lana
Rock the Kasbah (Barry Levinson, 2016). Filma. Musika manager bat Afganistanera joan da kontzertu batzuk antolatzera. Baina Asiako herrialdera helduta, bakarrik geratuko da, dirurik, pasaporterik eta etxera itzultzeko modurik gabe. Gorriak ikusiko ditu, baina ahots zoragarria duen gazte bat ezagutuko du bidearen erdian. Kabul hiriburura lagunduko dio, telebistako abeslari lehiaketa-reality batean parte har dezan. 2009. urteko Afghan Star dokumentalaren moldaketa librea da filma, eta hartan agertzen zen abeslarietako bati eskaini diote: Setara Hussainzada musikariari, alegia.
RRV. La gran martxa de los 80 (RTVE, 2013-02-01). Euskal Rock Erradikalaren inguruko dokumentala. Aquellas movidas zikloaren barnean. Begoña Atutxak zuzendu du eta Zarama taldeko Roberto Mosok aurkeztu.
Saturday night fever (John Badham, 1978). Filma. A Brooklyn teenager feels his only chance to succeed is as the king of the disco floor. His carefree youth and weekend dancing help him to forget the reality of his bleak life.
Serrat y Sabina: El Símbolo y el cuate (Francesc Relea, 2013). Dokumentala.
Sex & Drugs & Rock & Roll: The Life of Ian Dury (Matt Whitecross, 2009). Filma. Ian Dury punk-rock musikariaren bizitzaren nahiz musikaren garraztasunaren berri ematen du.
Si yo fuera tú me gustarían los Cicatriz(Jorge Tur, 2010). Dokumentala. Cicatriz taldearen ingurukoa.
Sinfonia de primavera (Peter Schamoni, 1983). Filma. Narra la historia del compositor del siglo XIX Robert Schumann y su mujer pianista Clara Wieck, tormentoso matrimonio que fue destruido a causa de la fama y el poder de la música. Drama biográfico protagonizado por Herbert Grönemeyer, el cantante pop más famoso de Alemania.
Sing Street (John Carney, 2016). Filma. Kaleko musikariekin lotutako pelikuletan nabarmentzen ari da John Carney zuzendaria, eta azken honetan ere gai bera jorratu du. Connor da protagonista, 1980ko hamarkadako Dublinen bizi den 15 urteko gazte bat. Egoera konplikatua du etxean, eta musika egitea izango du ihesbide bakarra; bere taldearentzat kantuak sortuko ditu.
Soinu-tresnak euskal herri musikan, 1985-2010 (Juan Mari Beltran, Elkar, 2017). Lib+Cd+Dvd. Soinu-tresnak Euskal Herri musika, Juan Mari Beltran: Herri bat definitzen duen osagairik garrantzitsuenetakoa bere kultura da, honen adierazpenik biziena bere herri musika delarik. Kulturaren ezagupenerako derrigorrezkoa da musika hori jo eta entzuteko erabili diren soinu-tresnen kolore tinbriko, joera, funtzio, itxura, egitura, jotzaileak eta abar aztertzea. Helburu zabala eta era berean zehatza genuen. 1980ko hamarkada hasieran proiektu hau aurkeztu genuenean. Euskal Herriko berezko musikan, gure garaira arte erabilitako soinu-tresnen aurkezpen orokorra egin nahi genuen, baita soinu-tresna bakoitzaren ezaugarri, funtzio eta aldaeren azalpenak eman ere.
Soul kitchen(Faith Akin, 2010). Filma, 99 min. Musika eta gastronomia. Pertsonaia asko ditu, kultura eta jatorri diferentea dutenak, momentu jakin batean tabernazulo baten inguruan mugituko direnak. Gertaerak bata bestearen atzetik etorriko dira, hainbat hari mutur garatu gabe geldituko dira, egoera batzuk absurdo samar geldituko dira... Soul musikaren erritmoan ulertu behar da filma, alaia, dantzagarria eta konplexurik gabekoa.
Soul Power (Jeffrey Levy-Hinte, 2008). Dokumentala. A documentary on the legendary soul music concert staged in Kinshasa, Zaire in 1974.
Soul Train: THe Hippest Trip in America(J: Kevin Swain eta Amy Goldberg, 2009). Dokumentala. Musika beltzaren programarik esanguratsuena. Besteak baino lehenago han zegoen eta gero haiek kopiatu zuten. Soul Train-ek musika beltzaren, eta honen jantzien, bilakaera dokumentatu zuen. Dokumental bizi eta pedagogiko honek erakusten diguenez, hiru ardats nagusi aztertu daitezke.1) On Cornelius, zuzendaria eta aurkezlea, negozioetarako gizon beltza eta militantearen irudia. Gainera dantza egin zezakeen,. James Brown edo Berry Gordy bezain inportantea afroamerikarren gizartean. 2) Musikariak, 1970. urteko lehen programatik hasita, non Cornelius-ek fabore zor zizkioten artistak erabili zituen, (B.B. king, Curtis Mayfield edo Jerry Butter) Bere eszenatokitik 70. hamarkadaren soul eta funk-aren artista ospetsu guztiak pasa ziren. O´Jays, Al Green, honen agerraldiak benetan ikusgarriak dira, Barry White, 40 lagunez osaturiko orkestrarekin, Aretha Franklin, guztiak pasa ziren, Bowie edo Elton John bezalako txuriak ere agertu ziren. Eta 3) Dantzariak. Soul Train hain ospetsua zen, programako dantzariak izarretan bihurtu zirela. Soulerrak, funkeroak, moddybodyarrak, hiphoperoak eta abar. Ez galdu. Amerikak egin duen bidairik dibertigarriena.
Spandau Ballet: Soul Boys Of the Western World (George Hencken, 2014). Filma bidaia bat da 1980ko hamarkadan eta harago; talde baten historia, garai batena eta Londresen outsiders talde txiki batek musikari eta modari buruz munduak zuen ikuspegiari forma emateko moduarena. Horretaz aparte, ospea dago
Stop Making Sense (Jonathan Demme, 1984). Dokumentala. Talking Heads taldearen kontzertu bat jasotzen zuen film dagoeneko klasiko bat.
Sympathy For The Devil (One Plus One) (Jean-Luc Godard, 1968). Dokumentala. 60ko hamarkadako kontrakultura eta militantzia politikoa edota Pantera Beltzak mugimenduaren inguruko ikuspegia azaltzen du, Rolling Stones taldearen agerpenarekin.
Talihina Sky: The Story of Kings of Leon (Stephen C. Mitchell, 2011). Dokumentala. Talihina Sky filma muturreko kontrastez betea da —groupie-ak eta birak, suge, errifle eta txakur begibakarren alboan—, eta azalera ateratzen du Followill anaien eta haien lehengusu Matthewren (The Kings of Leon taldearen) jatorri landatarra. Dokumental honek haien salbamena eta gaur egungo arrakasta erakusten dizkigu, dikotomia ahaztezinen bidez: haur batzuk, rockeko jainkoak balira bezala gurtuak edo makrojaialdien aitzindari, eta, han, herrian, berriz, haien lagunak ferra jaurtiketan, pistolez hizketan eta barbakoa aberkoiak egiten.
The amazing Nina Simone (Jeff L. Lieberman, 2015). Dokumentala. Sumindua, lerrokatua, aitzindaria eta bihurria; inork ez du pertsonalizatzen hobeto musikari ausartaren (eta itxuragabetuaren) ideia berak baino. "Ni neu izan behar naiz erabat (...) jendeak beraien gauzak ikusi ahal ditzan", esan zuen. Nina haserre zegoen, eta bazituen horretarako arrazoiak: arrazakeria, matxismoa... Nina Simonek aurka egin zien horiei bere abestiekin eta jarrerarekin, eta hainbat urte aurreratu zitzaion Black Power-ari. Aldi berean, ordea, txori zauritu bat zen: ikusleari bihotza hautsiko dio haren zuzeneko agerraldiak, begi urtsuekin, baieztatuz zoriontsuagoa izango zatekeela "lehenengo piano-jotzaile klasiko beltza izan ez balitz". Bertan behera utzitako haurtzaroa, afrikanismoa, eztabaida, bisexualitatea, gaixotasuna eta suizidio ahaleginak. Kontakizun tragikoa. 50 elkarrizketak baino gehiagok eta artxiboko dokumentu ugarik margotzen dute musika beltzaren funtsezko artistetako bat.
The Beatles: eight days a week - The touring years (Ron Howard, 2016). Dokumentala. The Beatles talde ezagunari buruzko dokumentala zuzendu du Ron Howard zuzendari emankorrak. Musikarien birak eta haien egunerokoa erakutsiko ditu lanak.
The Black Power Mixtape 1967-1975(Göran Hugo Olsson, 2011). Dokumentala. Urteko harribitxietako bat, ez soilik dokumentalaren esparruan: goren mailako aurkikuntza historikoa. Azalera atera da bederatzi urtean zeharreko AEBetako kultura beltzari buruzko filmaketa luzea, 60ko eta 70eko hamarraldietan suediar kazetari talde baten begirada freskoaz filmatua.
The blues. Camino a Memphis(Richard Pearce, 2003). Dokumentala, 86 min. B.B. King, Memphis eta blues-a.
The boat that rocked-Radio encubierta-Good Morning(Richard Curtis, 2009). Filma. 60ko hamarraldian musikaren alorrera iraultza txiki bat ekarri zuten irrati piratek. BBCk astean bakarrik bi ordutan jartzen zuen rock-and-rolla, eta irrati piratek 25 milioi entzule bereganatu zituzten musika etengabe jarriz. Testuinguru historiko horretan girotu du Curtisek DJ ero batzuk protagonista dituen komedia. Iparraldeko itsasoan ainguratua dagoen arrantzontzi batean aritzen dira Kontea, Gavin, Dave, Simon, Midnight Mark eta beste DJak. Legez kanpoko emisora hartatik rock & rollaren birusa kutsatzen ari dira Ingalaterra osora.
The broken circle breakdown (Felix van Greoningen, 2014). Filma. Bluegrass musika eta AEBetako folklorea ditu protagonista nagusietakoak. Musikarekin batera, amodio istorio bat da The Broken Circle Breakdown», galera batek eragiten ahal dituen erreakzioen inguruko gogoeta filmiko bat. Bi pertsonaien zazpi urteko istorioa atzera-aurrekoen bitartez kontatuta.
The Doors (Oliver Stone, 1991). Filma. The story of the famous and influential 1960's rock band and its lead singer and composer, Jim Morrison.
The Doors Feast of Friends (Paul Ferrara, 2014). Dokumentala. Feast of Friends lanak The Doors taldeari egindako begirada zinematografikoa eskaintzen du; nola ibili ziren errepidean 1968ko hilabete gutxi haietan.
The Kids Are Alright(Jeff Stein, 1979). Dokumentala. About the English rock band The Who, including live performances, promotional films and interviews from 1964 to 1978.
The Promise. Darkness on the Edge of Town Story(?, 2010). Dokumentala. Bruce Springsteenek bere ibilbideko une garrantzitsu batean izandako sormen prozesua azaltzen da ikuspuntu berezi batetik. 6 ordu baino gehiagoko bideoa eta 2 ordu baino gehiagoko audioa biltzen ditu 3 CDtan eta beste 3 DVDtan banatuta. New Jerseyko rockerraren idazkiak biltzen dituzten koadernoen faksimileak hartzen dituen 80 orrialdeko liburu bat ere biltzen du lanak. Idazkietan, grabazio saioetako testuak, hitz alternatiboak, abestien inguruko ideiak, grabazioetako xehetasunak eta nota pertsonalak biltzen dira, baita artistaren testu berri bat eta inoiz argitaratu gabeko argazkiak ere.
The Punk Singer (Sini Anderson, 2013). Filma. A look at the life of activist, musician, and cultural icon Kathleen Hanna, who formed the punk band Bikini Kill and pioneered the "riot grrrl" movement of the 1990s.
The runaways(Floria Sigismondi, 2010). Filma, 109. The Runaways 70eko hamarkadako musika taldeari buruzko film bat da. Taldeko bi neskek arrakasta lortu zuten bat-batean; bizkor igo ziren gailurrera, eta bizkor erori ziren.
The Sacred Triangle: Bowie, Iggy & Lou 1971-1973 (Alec Lindsell, 2010). Dokumentala. Hiru jenioen (David Bowie, Lou Reed,eta Iggy Pop) ibilbideek bat egin zuten funtsezko hiru urtetan. Ziggy, Transformer eta Raw Power sortu ahal izateko izan zituzten eraginen uztarketa kontatzen du dokumentalak, minutuz minutu. Batzuetan, filmak antz handiagoa du Agatha Christieren liburu batena, rockari buruzko dokumentalarena baino. Izan ere, agerian gelditzen dira antzinako aliantzak eta elkarguneak.
The saddest music of the world (Guy Maddin, 2003). Filma. A musical of sorts set in Winnipeg during the Great Depression, where a beer baroness organizes a contest to find the saddest music in the world. Musicians from around the world descend on the city to try and win the $25,000 prize.
The soloist(Joe Wright, 2009). Filma, 117 min. Istorio erreal batean oinarrituta, Nathaniel Ayersen bizitza da filmaren ardatza; Ayersen biolin jotzaile bikaina zen, eskizofreniak jota kontserbatorioa utzi egin behar izan zuen arte. Hortik aurrera, kale gorrian bizi izan zen. Steve Lopez kazetariak haren berri izan, eta, egindako artikuluei esker, musikaria areto dotoreetan jotzera iritsi zen
The strange case of Delphina Potocka. The mystery of Chopin(Tony Palmer, 1999). Filma. Chopin-en bizitza.
The White Stripes: Under Great White Northen Lights (Emmett Mallloy, 2009). Filma. The White Stripes taldeko bi kideek —John Anthony Gillis Jack White gitarrista, pianista eta kantariak eta Meg White bateria, perkusio jotzaile eta kantariak— Kanadan zehar egindako bira kontatzen duena.
The Wrecking Crew (Denny Tedesco, 2012). Dokumentala. 1960ko hamarkadako disko esanguratsu askotan parte hartu zuten (Beach Boys, The Mamas & The Papas, Simon & Garfunkel…) baina inork ez ditu gogoratzen. Estudioko musikari talde bat zen The Wrecking Crew, talentu handikoa baina izarrik gabea.
This Lovely Shitty Life / Qué caramba la vida (Doris Dörrie, 2014). Dokumentala. Musika abeslari emakumeak mariachi interpretatzaile gisa duten bizimoduaz mintzo dira. Mariachia da musika tradizional mexikarra, Mexikon bizitza hain gogorra izanagatik, bihotzak berotzeko gaitasuna duen musika.
Todas las canciones hablan de mi (Jonás Trueba, 2010). Filma. Una comedia romántica, pero sin “chico conoce a chica”. La premisa sería más bien “chico trata de olvidar a chica”, algo bastante más difícil de sobrellevar, sobre todo cuando la chica de la que te acabas de separar es la protagonista de cada uno de tus recuerdos y empiezas a pensar que todas las canciones hablan de ti.
Todas las mañanas del mundo (Alain Corneau, 1991). Filma. Francia, Siglo XVII. Narra la historia del maestro de viola más importante de todos los tiempos y su relación con un alumno en la corte de Luis XIV de Francia.
Tommy (Ken Russell, 1975). Film musikala. Based upon The Who's 1969 rock opera album musical Tommy. Un niño queda ciego, sordo y mudo como consecuencia del trauma sufrido al contemplar el asesinato de su padre a manos del amante de su madre. Con el paso del tiempo se convierte en estrella mundial del pinball.
Toots and The Maytals - Reggae Got Soul(George Scott, 2011). Dokumentala, 61 minutu. Eric Claptonek dio: «Toots soul singer bat da». Ba al da kontrakoa esatera ausartzen denik? Ia mundu guztia bat dator honako baieztapen eztabaidaezin honekin: Toots Jamaikako kantaririk onena da, edo soulful-ena, behinik behin.
Tubular Bells: The Mike Oldfield Story (Matt O'Casey, 2014). Dokumentala. Oldfielden bizitza: familia, eraginak, hezkuntza, ospea... Guztiaren ardatz: Tubular Bells. Sorkuntza lana, eragozpenak, aurkariak eta El Exorcista filmean izan duen erabilera. Oldfieldek den-dena kontatuko du: punkaren ostean izan zuen beheraldia eta 2012ko Olinpiar Jokoetako risorgimentoa.
Twenty feet from stardom (Morgan Neville, 2013). Filma. Izenburuak dioen moduan, izarren atzealdean dauden protagonista ahantzien istorioa kontatu nahi du Twenty Feet from Stardom-ek. Hain zuzen ere, abeslari eta talde ezagunetarako koruak egin dituzten horien gaineko begirada da filma. Kasu honetan, ezezagunak zaizkigun abeslari horiek bi ezaugarri nagusi dituzte, emakumezkoak eta afroamerikarrak baitira. Hori hala izanik, 60ko hamarkadatik aurrera musika beltzak izan zuen eztandaren berri ematen du pelikulak. Afroamerikarrez osatutako taldeak AEBetako zerrenden gailurrean egoten ziren, baina bakarkako bideari ekiten saiatu ziren gehienek ez zuten zorterik izan, ezta arrakastarik ere. Dokumentalean famatu ez diren artista horiei erreparatu badiete ere, gaur egun ospetsuak diren beste musikari askoren testigantzak ere jaso dituzte: Mick Jagger, Stevie Wonder, Bruce Springsteen, Sting... Eta, dokumental musikala izanik, musikak ere garrantzi berezia du film osoan.
Txalaparta(Juan Mari Beltran, 2009). Txalapartaren iragana eta oraina. Azken 40 urteen ibilbideari erreparatu dio Beltranek; instrumentuak izan duen eraldaketa musikala eta soziala aztertu du, eta antzinako jotzeko era joera berriagoekin alderatu du. Liburuaz gain, CDa eta DVDa ere jasotzen ditu lanak.
Txalaparta, el eco de un pueblo (Oscar Tejedor, 2005). Dokumentala.
Un tango (María Nieves Rego eta Juan Carlos Copes, 2016). Dokumentala. Argentinatik, ostera, María Nieves Rego eta Juan Carlos Copes tango dantzari argentinar ezagunei buruzko dokumentala helduko zaigu, Germán Kral zuzendariaren eskutik. Filmak haien bizitza kontatuko du, nerabeak zirela ezagutu zirenetik, 50 urte geroago, gertakari mingarri baten ondorioz, banandu behar izan ziren arte.
Vinyl (Martin Scorsese eta Mick Jagger, 2015). Telesaila. New Yorkeko 1970eko hamarkadako musika eta droga munduan girotuta dago.
Violeta se fue a los cielos (Andres Wood, 2011). Filma, 110 minutu. Film honek aurtengo Donostiako Giza Eskubideen Zinemaldia itxi zuen, eta oso harrera ona izan zuen bertan. Violeta Parra musikari txiletarraren inguruko biografia da filma: haren sekretu, beldur, frustrazio eta pozen berri eman nahi du pelikulak. Horretarako, haren lan musikal anitzez gain, Parraren oroitzapenak, itxaropenak, maitaleak eta lorpenak ekarriko ditu Andres Wooden film honek.
Visión: La historia de Hildegard Von Bingen (Margarethe Von Trotta, 2009). Filma, 110 min. Hildegard Von Bingen es una mujer alemana que desde muy niña ha tenido visiones en las que Dios le pedía que transmitiera sus mensajes. Ahora es monja y su fama traspasa los muros de su convento. Una mujer adelantada a su época en el empleo de la medicina natural y prestigiosa compositora de música. “Visión” relata la vida de una mujer que marcó un antes y un después en muchos aspectos de la sociedad de la Edad Media.
Vivir es fácil con los ojos cerrados (Davit Trueba, 2013). Filma, 108 min. Road movie konbentzional baina eraginkorra da David Truebaren Vivir es fácil con los ojos cerrados. 1960ko hamarkadako Espainian girotua, ingeles irakasle bat du protagonista, pantailan agertu den lehen unetik publikoaren konplizitatea alde daukan Javier Cámarak antzeztua. John Lennon Almerían film bat errodatzen ari dela jakitean, autoa hartu eta harantz abiatuko da. Bidean aurkituko ditu haurdun dagoen neska gazte bat (Natalia de Molina) eta aita jasan ezinda etxetik alde egin duen nerabe bat (Francesc Colomer). Lennon aurkitu bitarteko bidaia iniziazioa da hiru pertsonaientzat, euren bizitzen norabidea aldatzea ekarriko duena.
When you´re strange. A film about The Doors(Tom Dicillo, 2009). Dokumentala. "The Doors" taldeari eta kantariari buruzko dokumentala. Jim Morrisonek eta Ray Manzarek teklatu jotzaileak UCLA zinema eskolan elkar ezagutu zuten, eta garai hortatik abeslaria Parisko hotel batean hilik aurkitu zuten arteko bidea erakusten du filmak. Lehenengo emanaldietako irudiak, disko grabazioetakoak, kontzertu areto erraldoiak betetzen zituztenekoak, aldageletakoak... artxiboko material ugari bildu du zuzendariak, eta irudi horiei esanahia emateko Johnny Deppen ahotsa entzun daiteke narratzaile gisa. Filmak erakusten du taldea nola eratu zen, baina batez ere erakusten du Morrisonen agerpenak zer-nolako astindua eragin zuen 60ko hamarkada amaiera gatazkatsuan. Haren arteak nola mugitu zuen jendea. «Batzuek pentsatzen dutenaren kontra, Jim Morrison bizitzaz maiteminduta zegoen, baina mundua txiki gelditu zitzaion». Jim Morrison poeta edo rock izarra ote zen galdetzen dute filmaren une batean. DiCillok garbi dauka izar bat baino askoz gehiago izan zela. «Askatasun artistiko erabatekoa izan zuen, gaur egun ez dagoen askatasuna». Horren haritik, rock mugimenduko lehenengo poetatzat dauka Morrison: «Elvis sexia zen, Mick Jagger sexia eta arriskutsua. Jim? Jim sexia, arriskutsua eta inteligentzia handikoa zen. Ederra zen, androginoa... jende guztia zegoen berataz maiteminduta».
Whiplash (Damien Chazelle, 2014). Filma. A promising young drummer enrolls at a cutthroat music conservatory where his dreams of greatness are mentored by an instructor who will stop at nothing to realize a student's potential.
Under great white northern lights (Emmett Malloy, 2007). Dokumentala. The documentary film and first live album by The White Stripes.
Upside Down: The Story of Creation Records(Danny O´Connor, 2010). Dokumentala. Deabruari arima saldu zon zigilua. Creatin Records, Alan Mcgee eskoziarrak sortu zuen disketxea. Disketxe honek punk bultzatzen hasi zuen eta Don Tracy-ren Television Personalities-en “Part Time Punk” entzun ondoren erabateko bultzakada jaso zuen. Hau ezinbestekoa gertatu zen xx. mendearen disketxerik inportanteenatarikoa ibiltzen hasteko. Hemen guztia kontatzen da, protagonista guztiekin. Hasierako Creation-en talde handi eta ahaztuak( Biff Bang Pow, The Jasmine Minks, The Loft eta Primal Scream gazteegiak) edo lehenengo talde ospetsuak ( Jesus & The Mary Chain-en iraultza, My Bloody Valentine eta berriz, Primal Scram, baina oraingo honetan helduagoak). Nirvana belaunaldirako “Amerikar Soinua”-ren urteak, inperioaren goraldia eta amaiera dokumentatzen dira. Eta azkenik, Sony-ri egindako salmenta. Dena eta denak hemen daude eta disketxeak emandako diska handienak agertzen dira. Hitzegiten duten lekukoak 80. eta 90. hamarkadaren indie-ren izen handiak dira: Noel Gallagher, Norman Blake, Bobby Gillespie, disketxearen izen guztiak. Eta Alan McGee gansterrez jantzita eta gansterren istorioa kontatzen. Akziozko pelikula baino biziagoa.
Visión: La historia de Hildegard Von Bingen (Margarethe Von Trotta, 2009). Filma, 110 min. Hildegard Von Bingen es una mujer alemana que desde muy niña ha tenido visiones en las que Dios le pedía que transmitiera sus mensajes. Ahora es monja y su fama traspasa los muros de su convento. Una mujer adelantada a su época en el empleo de la medicina natural y prestigiosa compositora de música. “Visión” relata la vida de una mujer que marcó un antes y un después en muchos aspectos de la sociedad de la Edad Media.
Yellow submarine(George Dunning, 1968). Filma, 90 minutu. The Beatles-en partehartzea eta abestiak.
Zazpiak bat(Jean Pierre Grasset, 2001). Maurice Ravelen euskaltasuna aldarrikatzen da dokumental honetan.
Ziggy Stardust and The Spiders From Mars (D.A. Pennebaker, 1973). Dokumentala. David Bowiek eskainitako zuzeneko mitikoa berreskuratzem duen 1973ko lana.
Zuloak (Fermin Muguruza, 2012). Dokumentala. Bilboko Unibertsitateko Arte Ederretako ikasle batek, Arrate Rodríguezek, bere fakultateko bi neskak elektro-rock banda bat sortu nahi dutela jakingo du, eta laster hainbat proposamen estetiko, ekintza eta propagandako jarduera iradokiko dizkie. Ondorioz, taldeko ezinbesteko pieza bilakatuko da, kamera beti eskuan duela, proiektua gauzatzeko egiten dituzten mugimendu guztiak jasotzeko prest. Arratek taldeko beste kide bat nola aukeratuko duten kontatuko digu, baita hainbat gairi buruz kideen artean dituzten eztabaidak ere, eta zer ikuspegi eman nahi duten gai horiei buruz beren abestietan. Eztabaida horien artean sexua, munduko egungo egoera, globalizaturiko tribuak eta estiloak, abesteko hizkuntza bat aukeratzea, gorroto duten gizarte bateko zutabe nagusiak (familia esaterako), eta gizartea kontrolatzeko sistemak eta tankerako beste gai batzuk aurkituko ditugu.
Zuloak (Fermin Muguruza, 2012). Dokufizioa. Emakumez osatutako musika taldearen inguruan.
IBAN BENGOA
Izan ere, 24 Hour Party People-k oso harrera beroa izan zuen, belaunaldi oso baten erretratua egiteko balio izan baitzuen. Joy Division, New Order eta Happy Mondays taldeak ziren pelikulan agertzen ziren taldeetako batzuk, baina funtsezko osagaia Tony Wilson izan zen. Factory Records diskoetxea eta Hacienda dantzalekuaren bitartez, Ingalaterrako hiria mundu musikalaren erdigune bihurtu zuen.
Noiz okertu zen dena? Zergatik ixten ziren 3 denda astean? Disko dendarik gabe geratuko al gara deskargek goraka jarraituz gero?
20 disko denden jabek eta musika industriako buruk hitz egiten dute, baita Paul Weller, Johnny Marr, Norman Cook, Billy Bragg, Nerina Pallot, Richard Hawley eta Clint Boon musikariek ere, besteak beste, eta adierazten dute dendak bilakatu zirela eta oraindik ere badirela beren musika heziketaren zati bat, talde berriak eta musika berria maitatzeko eta aurkitzeko lekuak.